(Το παρακάτω
άρθρο δημοσιεύθηκε
στην εβδομαδιαία
εφημερίδα
"Η
Εποχή" την
Κυριακή 2
Ιουλίου 2000)
Η ΟΥΤΟΠΙΑ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΥΦΛΩΣΗ
Του Περικλή Κοροβέση
Αρχής
γενομένης απο τον Πλάτωνα, η ουτοπία, χώρος
πον δεν υπάρχει πονθενά, αντο λέει και η
λέξη εξάλλου (ου-τοπος) ουδέποτε έπαψε να
απασχολεί τους ανθρωπους. Απο τη μυθίκή
Ατλαντίδα, την πρώτη ουτοπία πον ξέρουμε,
μέχρι τον προσφάτο κομμουνιστικο παράδεισο,
πριν εφαρμοστεί βέβαία και γίνει «υπαρκτος»,
μεγάλοι στοχαστές καταπιάστηκαν να
επέξεργάζονταί μοντέλα ευτυχισμένων
κοινωνιών. Οί περισσοτερες απο αυτές τις
ουτοπίές περιγράφονταί' με κάθε δυνατή
λεπτομέρεια, απο την αρχιτεκτονική της
πολης, συνήθως γεωμετρικής, τη σχέση με την
υπαιθρο καί τον τροπο καλλιέργειας της γης,
τον τροπο διοίκησης, την κοινή ζωή και συχνά
και το σωστο τροπο πον οι άνθρωποι θα πρέπει
να καθαρίζονν τις σχέσείς τονς φτάνοντας
ακομα να υπαγορευουν την ορθη' σέξουαλική
σνμπεριφορά ή ακομα και τον τροπο
αναπαραγωγής.τον ανθρώπινου έίδους.
Η πολϊτική
σημασία αντών των ουτοπιων ήτάν τεράστια,
γιατι εδειχναν σε θεωρητικα τουλαχιστον
επιπεδο πως η ιστορία. δεν ήταν ο μονοδρομος
πον χάραζε η εκάστοτε εξονσία, αλλά θα
μπορονσε να είχε πάρεί άλλες, τελείως
διαφορέτικές κα- τευθυνσεις. Εξέφραζαν τη
βαθυτερη επιθυμία τον ανθρώπαυ να. βρεθει σ'
έναν ιδανικο κοσμο, οπον θα κυριαρχονσε ο
μαγευτικος κοσμος του παραμυθιου κάι το
ονειρο μιας καλυτερης ζωής. Θα βίωνε μία
εντυχία, έτσι οπως θα μπορουσε να εκφραστεί,μέσα
απο την τέχνη και τη δημιουργία. Στην ουσια
της η ουτοπία είναι ένα μη εφαρμοσιμο
παραμυθι, πον μας έχει δοθεί με τη μορφή.
μνθιστορημάτων.
Τον περασμένο
αιωνα πον ήταν η εποχή των εφαρμοσμένων
ουτοπιών, τοσο στην Ευρώπη οσο και στην
Αμερική, αλλά και αλλου, κατέληξαν - αν οχι
πάντοτε - σε τραγωδίες, τονλάχιστον σε
πλήρείς αποτυχίες. Ο λογος
αυτων των καταστροφών ήταν
σχετικά απλος και ως.εκ τουτου ήταν πολυ
δνσκολο να εντοπιστεί. Οι άνθρωποί είναι
προγραμματίσμένοι απο τη φυση τονς να
ζήσονν κάτι σχετικο, οσο και αν η επίτευξη
αντου του σχετικου, απαιτεί να σκεφτουμε
και να πράξουμε απίθανα πράγματα, οπως, π.χ.
κάποια επαναστατική θεωρία ή πράξη. Αλλά
αντο δέν είναι η εφαρμογή μιας απολυτης
ιδέας, αλλά μια κίνηση της Ιστορίας. Μια
επανάσταση ή μια κοινωνική αλλαγή κινείται
στον ιστορικο τοπο και χρονο και οχι στο
πουθενά που ενδοκιμεί η οντοπία.
Ουτοπια και
Επανασταση ειναι δυο εννοιες που εχουν
μπλεξει τα μπουτια τους για πολλους απο μας.
Το οραμα της σοσιαλιστικής ή
κομμουνιστικής κοινωνίας, ως απολυτης
έννοιας πον μας ξεχωρίζει απο τους
ρεφορμιστές ή τονς σνμβιβαστικους; γίνεται
μια οντοπία πον δεν μπορεί να υπαγορευσέι
πολιτική. Είναι το γνωστο φαινομενο της
σέχτας. Στην πραγματικοτητα ειναι το
κειμενο ενος ανθρωπου, που παρουσιαζεται
ως συλλογική άποψη της ομάδας και που
καθορίζει και την ίδια την εσωτερική ζωή
της. Γίνεται μια μίνι ουτοπία σε κάποιο
άγνωστο μακρινο νησί, άσχετα αν τα γραφεία
της βρίσκονται στα Εξάρχεια. Ακομα και
άνθρωποί με θαυμάσιες αναλυτικές
ικανοτητες για τη σημερινή κοινωνία οπως ο
Τάκης Φωτοπουλος, που εχει ηδη απο τωρα βρει
πως θα ειναι η μελλοντικη κοινωνια με το
βιβλίο του η «Περιεκτική Δημοκρατία» μιας
κοινωνίας πον θα προκυψει εκτος της
Ιστορίας και της συμμετοχής των ανθρώπων.
Γιατί, σε
τέλική ανάλυση, είναι αυτοί οι άνθρωποι πον
ζουν μαζί μας με τα ελαττωματα και τα
προτερήματά τονς, τις αρετές και τις κακίες
τους, τις φιλοδοξίες τονς ή την ταπεινοτητά
τους, τον εγωισμο τους ή τον αλτρουισμο τους,
ολα αντά αποτελονν ανάποσπαστα στοιχεία
αυτου τον κοσμου πον.δεν μας κάνει και
θελουμε να αλλάξουμε. Αντά ομως θα τα
μεταφέρουν οί άνθρωποι και στο επομενο
ιστορικο τους βήμα. Καϊ εϊναι φυσικο γιατί
αν δεν υπήρχαν διαφορές και συγκρουσεις θα
σταμάταγε και η Ιστορία. Γί' αυτο και
o Χάξλεϊ, στο
βιβλίο τον, «Στον καλυτερο των κοσμων» (Le
Meilleur
des
Mondes) περιγράφέι τη δικιά του
εκδοχή της οντοπίας, σαν τον απδλυτο
εφιάλτη. Η ουτοπία, ως απολυτη αξία είναι
ολοκληρωτισμος που εξαφανίζει την
ψυχολογία και τη, φυσιολογία των ανθρώπων,
στο ονομα της συλλογικής ευτυχίας.
Η πραγματική
επαναστατική επανάσταση θα
πραγματοποιηθεί, οχι στον εξωτερικο κοσμο,
αλλά στην ψυχή και στη σάρκα των ανθρωπων
υποστήριζε ο συγγραφέας. Και εμείς με τη
σειρά μας θα προσθέταμε και σε συνθήκες πον
καθημερινά καλυτερευουν μέσα απο την πάλη,
τη συμμετοχή και τον έλεγχο, στο κοινωνικό
γίγνεσθαι.
(Το παρακάτω
άρθρο δημοσιεύθηκε
στην εβδομαδιαία
εφημερίδα
"Η
Εποχή" την
Κυριακή 16
Ιουλίου 2000)
ΠΕΡΙ ΟΥΤΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ
ΑΝΑΝΗΨΑΣΑΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Του Τάκη Φωτόπουλου
Είναι
χαρακτηριστικό της μετατόπισης του όλου
πολιτικού φάσματος προς τα δεξιά σήμερα,
όπως έγραφα και αλλού (Ελευθεροτυπία, 17/6/00),
ότι τέως Μαρξιστές, ακόμη και επαναστάτες
Μαοϊκοι κλπ, υποστηρίζουν σήμερα τις θέσεις
μιας παλαιολιθικής σοσιαλδημοκρατίας (άλλοι
το γύρισαν και στην...ορθοδοξία) --η οποία
στις σημερινές συνθήκες της
διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς
είναι η μεγαλύτερη ουτοπία που θα μπορούσε
να συλλάβει κανείς--, ενώ οι παλιοί
σοσιαλδημοκρατες, ρεαλιστικότεροι,
προσπαθούν να προσαρμοστούν στη σημερινή
πραγματικότητα με το είδος
σοσιαλφιλελευθερισμού που προωθούν. Ετσι, η
ανανήψασα τ. Επαναστατική Αριστερά, όχι
μόνο δεν αποπειράται πια να
προβληματιστεί πάνω σε
νέα προτάγματα για ριζική κοινωνική
αλλαγή -κάτι που μετά τη κατάρρευση του ‘υπαρκτού’
έγινε περισσότερο επείγον παρά ποτέ-- αλλά
παίρνοντας δεδομένο (αν όχι καθορισμένο από
την ανθρώπινη φύση!) το σημερινό θεσμικό
πλαίσιο (διεθνοποιημένη οικονομία της
αγοράς και κοινοβουλευτική ‘δημοκρατία)--
παρόλο που έχει ιστορία μόλις δυο-τριών
αιώνων - προσπαθεί
να δυσφημήσει, υποτίθεται από τ’ «Αριστερά»,
κάθε απόπειρα έκφρασης ενός εναλλακτικού
ριζοσπαστικού λόγου, με τη γνωστή κατηγορια
του ‘ουτοπικού’ και τη παράλληλη προσφυγή
στην ‘ανθρώπινη φύση’ που
δηθεν «εξηγει» το στατους κβο. Το
γεγονός βέβαια ότι τα ίδια ακριβώς
επιχειρήματα χρησιμοποιούσαν πάντα οι ελίτ
για να καταδικάσουν κάθε απόπειρα
θεωρητικής η πρακτικής αμφισβήτησης των
θεσμών που διαιώνιζαν την εξουσία τους δεν
απασχολεί τους ανανήψαντες επαναστάτες που
σήμερα το παίζουν ‘ρεαλιστές’.
Τις
σκέψεις αυτές μου έφερε στο νου η
χοντροειδής διαστρέβλωση του προταγματος
της Περιεκτικής Δημοκρατίας από τον
Περικλή Κοροβεση (Εποχή, 2/7/00). Ετσι ο
συγγραφέας, αρχίζοντας με μια ‘διατριβή’
κατά των ουτοπιων που βρίθει από κάθε
αντιδραστική κοινοτοπία για τα αιτια της
ιστορικής ανάδυσης τους και της κατάπνιξης
τους, καταλήγει ταυτίζοντας το προταγμα της
περιεκτικής δημοκρατίας με μια παρόμοια
ουτοπία: «ακόμα και άνθρωποί με θαυμάσιες
αναλυτικές ικανοτητες για τη σημερινή
κοινωνία οπως ο Τάκης Φωτοπουλος, που έχει
ήδη από τώρα βρει πως θα είναι η μελλοντική
κοινωνία με το βιβλίο του η «Περιεκτική
Δημοκρατία» μιας κοινωνίας πον θα προκυψει
εκτος της Ιστορίας και της συμμετοχής των
ανθρώπων.» Ο πραγματικός στόχος όμως όλης
αυτής της διατριβής είναι η κριτική που
ασκώ όλα αυτά τα χρονια κατά της
ρεφορμιστικής Αριστεράς (στην οποία τώρα
ανήκει και ο ίδιος ο ΠΚ), όπως άλλωστε κάνει
σαφές: «Το οραμα της σοσιαλιστικής ή
κομμουνιστικής κοινωνίας, ως απολυτης
έννοιας που μας ξεχωρίζει απο τους
ρεφορμιστές ή τονς συμβιβαστικους γίνεται
μια ουτοπία πον δεν μπορεί να υπαγορευσέι
πολιτική».
Όμως,
οποιος έχει διαβάσει το βιβλίο ‘Περιεκτική
Δημοκρατία’ (που δεν είναι απλώς ιδέα που
ανέκυψε εν μια νυκτι αλλά
το προϊον ενός θεωρητικού προβληματισμού
που έχει αναπτυχθεί για μια σχεδόν δεκαετία
στο διεθνές περιοδικό
Society
and
Nature/Democracy &
Nature) ξέρει πολύ καλά
ότι όχι μόνο η Περιεκτική Δημοκρατία δεν
προτείνεται σαν άλλη μια ουτοπία,
αλλά ότι το βιβλίο ασκεί και έντονη
κριτική στην ελευθεριακη αριστερά που
ακόμη βλέπει την μελλοντική κοινωνία σαν
μια ουτοπία. Eτσι, αφού στο βιβλίο γίνεται κριτική για
την Μαρξιστική απόπειρα ‘επιστημονικοποίησης’
του κομμουνιστικού οράματος (η ‘ουτοπίας’
κατά τον ΠΚ) σε τμήμα του κεφ 8 με υπότιτλο «Πέρα
από τον ‘επιστημονισμό’ και τον ‘ουτοπισμό’»
συνάγεται το ακόλουθο συμπέρασμα: «Το
γεγονός ότι το απελευθερωτικό πρόταγμα δεν
μπορεί να «επιστημονικοποιηθεί» ή να «αντικειμενικοποιηθεί»
δεν σημαίνει ότι είναι απλώς μια
ουτοπία με την
αρνητική έννοια του όρου. Ενα
απελευθερωτικό πρόταγμα δεν αποτελεί μια
ουτοπία εάν βασίζεται στη σημερινή
πραγματικότητα. Και η σημερινή
πραγματικότητα συνοψίζεται σε μια άνευ
προηγουμένου κρίση της «οικονομίας
ανάπτυξης», μια κρίση που περικλείει όλα τα
κοινωνικά πεδία (πολιτικό, οικονομικό,
κοινωνικό, πολιτισμικό) καθώς και τη σχέση
Κοινωνίας-Φύσης. Επιπλέον, ένα
απελευθερωτικό πρόταγμα δεν αποτελεί μια
ουτοπία, εάν εκφράζει τη δυσαρέσκεια
σημαντικών κοινωνικών τμημάτων και την,
ρητή ή ύπορρητη, από μέρους τους
αμφισβήτηση της υπάρχουσας κοινωνίας.
Σήμερα, οι κύριοι πολιτικοί, οικονομικοί
και κοινωνικοί θεσμοί στους οποίους
βασίζεται η συγκέντρωση της δύναμης
αμφισβητούνται ολοένα και περισσότερο» (σελ
611).
Το
συμπέρασμα αυτό είναι απόρροια μιας
λεπτομερούς ανάλυσης της κρίσης αυτής στα
προηγούμενα κεφαλαια, που αναγεται στη
συγκεντρωση εξουσιας στην οποια
αναποφευκτα οδηγει το θεσμικο πλαισιο της
οικονομιας της αγορας και της
κοινοβουλευτικης δημοκρατιας-πραγμα που
οδηγει στην αναγκη για μια περιεκτικη
δημοκρατια-- καθως και των λογων για τους
οποιους οι ρεφορμιστικες προτασεις των
παλιολιθικων σοσιαλδημοκρατων και των
οπαδων της ‘κοινωνιας των πολιτων’ ειναι
εντελως ουτοπικες (με την αρνητικη εννοια)
στη σημερινη διεθνοποιημένη οικονομία της
αγοράς. Ακόμη, στο κεφ 7 αναλύεται μια
ολόκληρη στρατηγική για τη μετάβαση σε μια
περιεκτική δημοκρατία, μεσω μιας ειρηνικής
επανάστασης που θα οδηγήσει στη βαθμιαία
αλλαγή των θεσμών που εξασφαλίζουν τη
σημερινή συγκέντρωση εξουσίας στα χερια
των ελίτ (χωρίς βέβαια αυτό ν αποκλείει ότι
η επανάσταση αυτή θα πάψει να είναι
ειρηνική εάν σε κάποιο στάδιο
η ελίτ αποφασίσει να υπερασπιστεί με τη βία την
εξουσία και τα προνομια της ). Τέλος, για
οποιον έχει έλθει σε επαφή με το προταγμα
της Περιεκτικής Δημοκράτης είναι φανερό
ότι δεν αποτελεί κάποια νέα ουτοπία από
αυτές που διακωμωδεί ο ΠΚ εφόσον, όπως
τονίζεται στο βιβλίο, αποτελεί μια απόπειρα
σύνθεσης της ριζοσπαστικής σοσιαλιστικής
και δημοκρατικής
παράδοσης με τις ριζοσπαστικές τάσεις στα
‘νεα κοινωνικά κινήματα’ (φεμινιστικό,
οικολογικό κλπ) -εκτος βεβαια αν
χαρακτηρισουμε και ολες αυτες τις
παραδοσεις και κινηματα για μια
εναλλακτικη κοινωνια ουτοπικα. Εάν όλα αυτά
σημαίνουν μια ‘κοινωνία
που θα προκυψει εκτος της Ιστορίας και της
συμμετοχής των ανθρώπων’, όπως την
χαρακτηρίζει ο ΠΚ, τότε η μιλούμε για πλήρη
αγνοια του προταγματος της Περιεκτικής
Δημοκρατιας, η για εσκεμμένη διαστρέβλωση.
Ιδιαίτερα μάλιστα όταν ο συγγραφέας για να
δυσφημήσει παραπέρα το προταγμα αυτό το
συνδέει με την ‘ανακάλυψη’ του (που είχαν
κάνει βέβαια προηγούμενα όλοι οι
φιλελεύθεροι ιδεολόγοι και τέτοια
λουλούδια της ‘προοδευτικής’ διανόησης
όπως οι Χαγεκ, Φρηντμαν κ.α.)
ότι «αν δεν υπήρχαν διαφορές και
συγκρουσεις θα σταμάταγε και η Ιστορία» Και
αυτό πότε; Τη στιγμή που η ίδια η έννοια της
περιεκτικής δημοκρατίας και της
δημοκρατίας γενικότερα ΠΡΟΥΠΟΘΕΤΕΙ τις
διαφορές και τις συγκρούσεις!
Αλλά
ας έλθουμε και στη ‘διατριβή περί ουτοπίας
του ΠΚ. Όπως μας πληροφορεί ο ίδιος, οι
ουτοπίες πάντα «εξέφραζαν τη βαθυτερη
επιθυμία του ανθρώπου να βρεθει σ' έναν
ιδανικο κοσμο, οπου θα κυριαρχουσε ο
μαγευτικος κοσμος του παραμυθιου κάι το
ονειρο μιας καλυτερης ζωής» Ετσι, το έργο
των Μαρξ και Μπουκτσιν και πολλών άλλων που
προσπάθησαν να επιστημονικοποιησουν το
κομμουνιστικό όραμα, η του Καστοριαδη που
το δικαιολόγησε χωρίς αναφορά σε ‘αντικειμενικές
αλήθειες’ και επιστημονικούς νόμους, το
έργο ολων αυτων, που συνοδευοταν, ιδιαιτερα
στη περιπτωση των δυο τελευταιων, με
σημαντικές λεπτομέρειες για τον τρόπο
οργάνωσης μιας άλλης κοινωνίας, δεν
εκφράζει για τον ΠΚ παρά ‘ένα μη εφαρμόσιμο
παραμύθι! Και όταν
το προταγμα της ΠΔ περιγράφει τις βασικές
αρχές οργάνωσης μιας άλλης πολιτικης και
οικονομικής οργάνωσης, με μοναδικό στόχο,
όπως τονίζεται στο βιβλίο, να δειχθεί το
εφικτό μιας εναλλακτικης κοινωνικης
οργάνωσης, αυτό αποτελεί αλλο ενα ‘μη
εφαρμόσιμο παραμύθι’. Με
βαση αυτη τη προβληματική, δεν ειναι βεβαια
περίεργο οτι οι ανανήψαντες επαναστάτες,
παίρνοντας δεδομένο όλο το σημερινό
θεσμικό πλαισιο, συμπεραίνουν ότι η
διατύπωση τέτοιων παραμυθιών μας αποτρέπει
από τη πραγματική επανάσταση που για τον ΠΚ
είναι ο αγώνας «σε
συνθήκες που καθημερινά καλυτερεύουν μέσα
απο την πάλη, τη συμμετοχή και τον έλεγχο
στο κοινωνικο γιγνεσθαι». Όμως, ανεξάρτητα
από το πως ακριβώς καλυτερεύουν οι συνθήκες
μέσα από τους ρεφορμιστικούς αγώνες, όταν
ακόμη και η σοσιαλδημοκρατία κατέρρευσε,
πραγμα που κανει φανερο το ιδιο το γεγονος
οτι τα αιτήματα των ανανηψάντων
επαναστατών είναι αυτά που πριν 40-50 χρονια
ήταν πολιτική των μεγάλων
σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, θα διερωτάτο
κανένας τι σχέση έχει άραγε αυτός ο αγώνας
που περιγράφει ο ΠΚ, που αποτελεί τον κύριο
αρθρογράφο της εφημερίδας αυτής, με την
προμετωπίδα της ‘Για την κομμουνιστική
ανανέωση και τον σοσιαλισμό’.
Είναι
όμως ενδιαφέρων ο τροπος με τον οποιο οι
ανανήψαντες επαναστάτες σβήνουν με μια
μονοκονδυλιά τα πολιτικά επιτεύγματα της
Αθηναϊκής δημοκρατίας και τις μορφές
πολιτικής και οικονομικής οργάνωσης, πέρα
από την οικονομία της αγοράς και τη
κοινοβουλευτική δημοκρατία,
που αναδύθηκαν σε κάθε εξέγερση τους
τελευταίους δυο αιώνες, με τελευταίο
παράδειγμα τον Ισπανικό εμφύλιο. Ετσι, κατά
τον ΠΚ ο λόγος για την αποτυχία κάθε
παρόμοιας απόπειρας είναι απλός και τον
ανακάλυψε ο ίδιος (αν και βέβαια
προηγήθηκαν δεκάδες κομισάριοι της
εξουσίας πριν από αυτόν):
«οι άνθρωποι είναι προγραμματισμένοι
απο τη φυση τους να ζήσουν κάτι σχετικο, οσο
και αν η επίτευξη αντου του σχετικου,
απαιτεί να σκεφτουμε και να πράξουμε
απίθανα πράγματα, οπως, π.χ. κάποια
επαναστατική θεωρία ή πράξη». Ο εγωισμός,
μας λεει τώρα, ακόμη και το θρησκευτικό
συναίσθημα έλεγε παλιότερα σε διατριβές
του υπέρ του θειου, της θρησκείας ως ‘αντικαπιταλιστικής
δύναμης’ (Ελευθεροτυπία, 17/4/00) και της
ορθοδοξης αντίληψης της ελευθεριας (!) (Ελευθεροτυπία,
14/8/95) --διατριβές που εξασφάλισαν την
εκτίμηση του αγώνα του για ‘καλύτερες
συνθήκες’ ακόμη
και από Ελληνορθόδοξους και
εθνικοπατριωτες τύπου Ζουραρι, Τριαντη κλπ--
είναι «έμφυτα στον άνθρωπο». Ετσι,
επανερχόμαστε στην ‘προοδευτική’ θεωρία
της ανθρώπινης φύσης που μας κάνει
θρησκευόμενους, εγωιστές και υπηκόους των
ελίτ, καταδικασμένους από τη φύση μας να
ζούμε ετερόνομοι, ‘ξεχνώντας’ και τον
Μαρξισμό μας και όλη την προοδευτική σκέψη
πάνω στο θέμα. Ακόμη , ξεχνούμε τις συνθήκες
κάτω από τις οποίες απέτυχαν, συνήθως
πνιγμενες στο αίμα, οι αγώνες των ανθρώπων
τα τελευταία διακόσια χρονια για τη
δημιουργία ‘ουτοπικών κοινωνιών’ και
καταλήγουμε στην ανθρώπινη φύση που μας
εμποδίζει να αγωνιστούμε για να
ξεπεράσουμε την οικονομία της αγοράς και
την κοινοβουλευτική δημοκρατία, για μια
πραγματικά περιεκτική δημοκρατία!
Εάν όμως η περιεκτική δημοκρατία
αποτελεί ‘πολιτική τύφλωση’ (οπως την
χαρακτηριζει εμμεσα ο τιτλος του αρθρου του
ΠΚ) τότε, προσωπικά, θα προτιμούσα την
τύφλωση για να μην βλέπω το σημερινο
κατάντημα της ανανήψασας επαναστατικής
Αριστεράς.
(Το παρακάτω
"άρθρο" δημοσιεύθηκε
στην εβδομαδιαία
εφημερίδα
"Η
Εποχή" την
Κυριακή 23
Ιουλίου 2000)
Του Περικλή Κοροβέση
Υ.Γ. ΠΡΟΣ
ΤΑΚΗ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟ,
Λονδίνο
Παλιέ μου
φίλε Τάκη, συμφωνείς με κανέναν άλλο εκτός
από τον εαυτό σου; Αν ναι, όνομα, διεύθυνση
και τηλέφωνο να τον γνωρίσουμε και μείς. Δεν
θα απαντήσω στο διαφημιστικό κείμενο για το
βιβλίο σου . Αυτά που μου προσάπτεις δεν με
αφορούν. Οι αναγνώστες της εφημερίδας έχουν
πολιτικό κριτήριο και δεν χρειάζονται τα
δικά μου Φώτα για να βγάλουν τα
συμπεράσματα τους. Εσύ, όμως αν θέλεις,
μπορείς να συνεχίσεις να τους φωτίζεις.
(Το παρακάτω
άρθρο δεν δημοσιεύθηκε
στην εβδομαδιαία
εφημερίδα
"Η
Εποχή" την
Κυριακή 30
Ιουλίου 2000
οπως
ειχε ζητήσει ο συγγραφέας του αλλα ...μετά
ενα μηνα, την Κυριακή 3
Σεπτεμβρίου-πραγμα που προκάλεσε την
ακόλουθη αντιδραση του συγγραφέα του που
δημοσιεύθηκε στην Εποχη της ιδιας ημέρας
μαζί με την απάντηση της ‘Εποχής»)
ΠΡΟΣ ΤΗ
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Του Τάκη
Φωτόπουλου
Μόλις έμαθα
ότι η απάντηση μου στον Κοροβέση που
έστειλα τη Δευτέρα και για την οποία ο Πάνος
με διαβεβαίωσε ότι δεν υπήρχε λόγος να μην
δημοσιευθεί στο σημερινό φύλλο τελικά δεν
μπήκε! Βρίσκω τη συμπεριφορά αυτή
απαράδεκτη, ιδιαίτερα μάλιστα όταν όχι
μόνο δεν υπάρχει μια ανακοίνωση στο
σημερινό φύλλο ότι πήρατε το κείμενο μου
και πχ λόγω...πληθώρας ύλης δεν το
δημοσιεύσατε, αλλά ούτε καν με ειδοποιήσατε
γι αυτό. Δεδομένου ότι η ‘απάντηση’
Κοροβέση ήταν προσβλητική για τη δουλειά
μου και ξέροντας ότι αυτό είναι το
τελευταίο τεύχος σας πριν τις διακοπές
ανταποκρίθηκα αμέσως στη
πρόκληση του ν' αναφέρω ανθρώπους πέρα από
τον εαυτό μου με τους οποίους συνομιλώ,
προσπαθώντας συγχρόνως να διατηρήσω τον
διάλογο σε θεωρητικό επίπεδο, όπως πάντα
κάνω, αντί για προσωπικό --παρά την αντίθετη
προσπάθεια του Κοροβέση. Θέλω λοιπόν να
πιστεύω ότι αυτό που έγινε δεν αποτελεί
ένδειξη μιας άλλης πρακτικής, που μας παει
πίσω σε Σταλινικές λογοκρισίες για να
προστατέψουμε τον κύριο αρθρογράφο μας και
στο πρώτο φύλλο μετά τις διακοπές θα το
δημοσιεύσετε αυτούσιο. Εν πάση περιπτώσει
θα ήθελα να έχω άμεση διαβεβαίωση σας γι
αυτό διότι σε περίπτωση που δεν σκοπεύετε
να το δημοσιεύσετε θα το δημοσιεύσω αλλού,
συνοδευόμενο βέβαια με σχετική καταγγελία.
Το κείμενο πάντως έχει ήδη δημοσιευθεί στην
website του περιοδικού μας, όπου θα δημοσιευθεί
και αυτή η επιστολή.
Η απάντηση της «Εποχής»
Βιάστηκε ο
αγαπητος Τάκης Φωτοπουλος να διαβλεψει
κινδυνους επιστροφής σε σταλϊνικές
πρακτικές λοyοκρισίας. Ειναι σαφες; απο την
ιστορία της «Εποχής», οτι δημοσιευουμε το
κείμενο που μας έστειλε οχι για να μην
καταγγελθουίμέ; αλλά γιατι καθε ένας που
θεωρει τον εαντο του θιγομενο απο κείμενα
που εμφανίζονται στις σελίδες της «Εποχής»,
δικαιούται να μιλήσει απο τις στήλες της. Κι αυτο ισχύει ακομη κι
οταν δεν συμφωνουμε είτε με το υφος,. είτε με
διατυπώαεις; είτε με την υπερβολική
επιθετικοτητα που χαρακτηρίζει συχνά
τέτοιου είδους απαντητικά κείμενα. Μερικές
φορές, οταν τα κείμενα αυα η σημεία των
κειμένων, αγγϊζουν τα ορια της απλής
εξυβρισης; μας γεννιουνται ορισμένες
αμφιβολίες, βέβαια. Αμφιβολίες οχι ως προς
τη χρησιμοτητα και ορθοτητα της αρχής που
ακολουθουμε, αλλά για το αν η ανεπιφύλακτη
εφαρμογή. της μπορεί να συμβάλει στην
καθίέρωση, ενος πιο ονσιαστικου και
λϊγοτερου επιθετικον ή φανατισμένου τροπου
διέξαγωγής κάθε είδους συζήτησης.
Η
ΒΟΛΙΚΗ ΑΠΟΣΙΩΠΗΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΡΕΦΟΡΜΙΣΤΙΚΗΣ
ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Του Τάκη Φωτόπουλου
Η
μέθοδος της μη απάντησης σε κρίσιμα
ερωτήματα που θέτει ο πολιτικός αντίπαλος
και η προσωποποίηση των διαφορών είναι τόσο
παλιά όσο και δοκιμασμένη και έχουν
διαπρέψει σε αυτή οι κάθε είδους τέως
δογματικοί που σήμερα, έχοντας
εγκαταλείψει τις παλιές επαναστατικές ‘αλήθειες’
τους που δεν είναι πια της μόδας, κινούνται
πάλι με το ρεύμα, που σήμερα είναι
κυριαρχικά ρεφορμιστικό. Τη μέθοδο αυτή
ακολούθησε και ο κύριος αρθρογράφος της
εφημερίδας αυτής στην ‘απάντηση’ του υπό
μορφή...υστερόγραφου (Π. Κοροβέσης, Εποχή
23/7/00) σε εμπεριστατωμένη δική μου απόπειρα
να υπερασπιστεί το
πρόταγμα της Περιεκτικής Δημοκρατίας από
τη συκοφαντική του δυσφήμιση ως ‘ουτοπίας’.
Και ήταν συκοφαντική η δυσφήμιση αυτή γιατί
τώρα πια δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο ΠΚ δεν
έχει διαβάσει καν το σχετικό βιβλίο, πράγμα
που δεν τον εμπόδισε να το επικρίνει με
ανεύθυνο τρόπο. Όταν δε προσπάθησα να
εξηγήσω καλόπιστα τι ακριβώς είναι η
Περιεκτική Δημοκρατία ώστε όσοι από τους
αναγνώστες της Εποχής δεν έχουν έλθει σε
επαφή με το πρόταγμα
αυτό να μην σχηματίσουν εσφαλμένη αντίληψη
από την ‘παρουσίαση’ του ΠΚ, τότε ο ίδιος
επανέρχεται για να χαρακτηρίσει την
απόπειρα μου αυτή, προσπερνώντας όλα τα
επιχειρήματα που ανέπτυξα σχετικά, ως
διαφήμιση για το
βιβλίο! Διερωτώμαι, εάν αυτό δεν αποτελεί
πράξη πολιτικής αγυρτείας
τότε τι είναι. Αλλά όταν ο ΠΚ
αναφέρει ότι αυτά που του προσάπτω δεν
τον αφορούν τότε προφανώς υποτιμά την
νοημοσύνη των αναγνωστών της εφημερίδας
αυτής (την οποία λαϊκίστικα επικαλείται) οι
οποίοι θα πρόσεξαν βέβαια ότι όσα ανέφερα
στην κριτική μου ήταν στοιχειοθετημένα με
αποσπάσματα από το άρθρο του καθώς και τη
παλιότερα αρθρογραφία του. Εκτός βέβαια εάν
δεχθούμε ότι ο συγγραφέας τους δεν έχει
πλήρη συνείδηση αυτών που υπογράφει, εκδοχή
που δεν δέχομαι.
Όμως,
η μη απάντηση στη κριτική μου, η οποία
αφορούσε και ολόκληρη την ρεφορμιστική
Αριστερά που επάξια εκπροσωπεί σήμερα ο ΠΚ,
έχει άλλο στόχο. Ο πραγματικός στόχος είναι
η αποσιώπηση της ύπαρξης μιας άλλης αντι-συστημικης
Αριστεράς που σήμερα αναδύεται, και της
οποίας το πρόταγμα της Περιεκτικής
Δημοκρατίας αποτελεί μια (όχι τη μοναδική)
έκφραση. Η νέα αυτή αντι-συστημικη Αριστερά
δεν αποτελεί εύκολο στόχο για την σημερινή
ρεφορμιστική Αριστερά, όπως για παράδειγμα
συμβαίνει με τα υπολείμματα της
παλαιομαρξιστικης Αριστεράς (Τροτσκιστές
κλπ) και τα τμήματα της ελευθεριακής
Αριστεράς που ακόμη πιστεύουν στην ‘κατάληψη
των χειμερινών ανακτόρων’ χωρίς να
παίρνουν υπόψη τις κοσμοϊστορικές αλλαγές
που έχουν οδηγήσει στη σημερινή
διεθνοποιημένη οικονομία της αγοράς (κατάρρευση
του ‘υπαρκτού, παράλληλη κατάρρευση της
σοσιαλδημοκρατίας, ριζικές
αλλαγές στη ταξική δομή κλπ). Όταν
λοιπόν οι σημερινοί ρεφορμιστές και τέως
επαναστάτες αριστεριστές βλέπουν την
ανάδυση ενός νέου ριζοσπαστικού λόγου που
προσπαθεί να ανοίξει δρόμο πέρα από τον
ρεφορμισμό αλλά και την ουτοπία τότε δεν
έχουν άλλη απάντηση από τη συκοφαντική
δυσφήμιση και την προσωποποίηση των
πολιτικών διαφορών.
Η
αντίδραση αυτή δεν είναι περίεργη. Διότι
πράγματι είναι αδύνατη η άρθρωση
πειστικής απάντησης που θα στηρίζεται στα
ανοητολογήματα της σημερινής
ρεφορμιστικής Αριστεράς ότι δήθεν είναι
δυνατή η ‘αντίσταση’ κατά της
παγκοσμιοποίησης ‘από τα μέσα’, χωρίς να
τίθεται θέμα αλλαγής του ίδιου του
κοινωνικό-οικονομικού συστήματος που
οδήγησε στη σημερινή πολυδιάστατη κρίση .
Όμως, ποια αντίσταση για παράδειγμα μπορεί
να προβληθεί μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που
υποστηρίζει η ρεφορμιστική Αριστερά του ΠΚ
κατά του νεοφιλελευθερισμού, όταν οι ίδιες
οι συνθήκες του Μάαστριχ και Άμστερνταμ που
θεμελιώνουν την ΕΕ εκφράζουν την
πεμπτουσία της νεοφιλελεύθερης συναίνεσης;
Είναι άραγε τυχαίο ότι ακόμη και
ρεφορμιστικές φωνές που αποπειρώνται να
αρθρώσουν ένα παλαιοσοσιαλδημοκρατικό
λόγο στη συναίνεση αυτή όπως του Λαφοντεν
εκπαραθυρώνονται; Είναι μήπως οι Σημίτης,
Παπαντωνίου κλπ που ‘προδίδουν ‘τον
σοσιαλισμό αυτοί που πράγματι ευθύνονται
για τη σημερινή επίθεση κατά των
τελευταίων εργατικών κατακτήσεων (πράγμα
που έχει γίνει από καιρό σε άλλες χώρες της
ΕΕ με πρωτοστάτιδα τη Βρετανία) η μήπως
είναι το ίδιο το σύστημα της οικονομίας της
αγοράς, η δυναμική του οποίου επέβαλλε τις
ανοικτές αγορές κεφαλαίου και εμπορευμάτων,
τις ‘ευέλικτες’ αγορές εργασίας και ο,τι
αυτά συνεπάγονται (μερική απασχόληση,
ιδιωτικοποίηση των πάντων, πετσόκομμα του
κοινωνικού κράτους, ανασφάλεια και πελώρια
συγκέντρωση εισοδήματος και πλούτου) ;
Όμως,
ο ΠΚ όχι μόνο δεν
απαντά στην κριτική που
άσκησα για την από μέρους της ρεφορμιστικής
αριστεράς και του ίδιου απόρριψη κάθε
εναλλακτικού ριζοσπαστικού λόγου που θέτει
θέμα συστημικής αλλαγής ως ‘ουτοπίας’,
αλλά προχωρά και σε άλλη μια πράξη
πολιτικής αγυρτείας, ερωτώντας
εάν συμφωνώ με κανέναν άλλο εκτός από
τον εαυτό μου. Φυσικά, είναι
πολύ εύκολο να πηγαίνεις με το ρεύμα (επαναστάτης
αριστεριστής τις δεκαετίες του ’60 και του
70, όταν τυχαίνει να φυσά
προς τα εκεί ο αριστερός άνεμος, και
ρεαλιστής ρεφορμιστής σήμερα, όταν ο
αριστερός άνεμος αλλάζει κατεύθυνση προς
ρεφορμιστικά πολιτικά σκηνικά). Έτσι
απολαμβάνεις και την ευρεία κοινωνική
αναγνώριση που δεν είχες παλιά, συμπλέεις
με τους παράγοντες της δημόσιας ζωής οι
οποίοι σε προβάλλουν αντίστοιχα στα
ηλεκτρονικά κανάλια που αποτελούν τη
μοναδική πηγή πληροφόρησης για τους
πολλούς -πράγμα όχι εκπληκτικό όταν
γνωρίζουν καλά πόσο βολική είναι η
περιχαράκωση του αριστερού λόγου σε
προβληματισμούς που δεν πρόκειται ν απειλήσουν
ποτέ την προνομιακή θέση τους στη κοινωνία-ενώ
συγχρόνως διατηρείς και την απήχηση σου
στους τ. ριζοσπάστες αριστερούς και νυν
βολεμένους που δεν βλέπουν πια το σύστημα
και ‘τόσο κακό’, αρκεί να γίνουν κάποια
μερεμέτια. Αντίστροφα, είναι πολύ πιο
δύσκολο και απαιτεί μεγάλο προσωπικό
κόστος να προσπαθήσεις να αρθρώσεις έναν
εναλλακτικό ριζοσπαστικό λόγο στις
σημερινές συνθήκες, αντιμετωπίζοντας όχι
μόνο την συστηματική προσπάθεια των ελίτ να
αποσιωπήσουν κάθε αντισυστημικο λόγο, αλλά
και την συκοφαντία από αυτούς που κάποτε
μιλούσαν και αυτοί για αντι-συστημικη
αλλαγή ως τη μόνη διέξοδο, αλλά σήμερα έχουν
βολικά υιοθετήσει τα συνθήματα των
σοσιαλδημοκρατών της δεκαετίας του 50!
Δυστυχώς,
όμως, για την
ρεφορμιστική Αριστερά ο ριζοσπαστικός
αυτός λόγος δεν καταπνίγεται έτσι εύκολα
όσο νομίζει, και ήδη έχει σημαντική απήχηση.
Δεν θ αναφερθώ σε άλλες παρόμοιες τάσεις
έκφρασης ενός νέου αντισυστημικού
λόγου πέρα από τα παλιά καλούπια, που
ήδη αναπτύσσονται στην Αμερική και την
Ευρώπη, αλλά στο ίδιο το πρόταγμα της
Περιεκτικής Δημοκρατίας για το οποίο έχω
προσωπική γνώση (παρόλο που ο ΠΚ είναι
ικανός να επικρίνει την απάντηση μου αυτή
στη σχετική του πρόκληση ως άλλη μια
διαφημιστική προσπάθεια!). Το εάν συμφωνώ με
κανένα άλλο εκτός από τον εαυτό μου το
αποδεικνύουν οι χιλιάδες αναγνώστες
του διεθνούς περιοδικού
Democracy &
Nature,
The
Journal
of
Inclusive
Democracy που είναι αφοσιωμένο στην
προώθηση του προτάγματος της Περιεκτικής
Δημοκρατίας και το οποίο τιμούν
με την υποστήριξη τους συνδρομητές από
26 χώρες σε όλα τα μήκη και πλάτη. Το
αποδεικνύουν ακόμη οι χιλιάδες αναγνώστες
του σχετικού βιβλίου που κυκλοφορεί ήδη σε
τρεις γλώσσες (Αγγλική, Ελληνική, Ιταλική),
ενώ στους προσεχείς 12 μήνες θα κυκλοφορήσει
στη Γερμανική και την Ισπανική, και
σχεδιάζεται η έκδοση του στη Γαλλική. Το
αποδεικνύουν οι οργανώσεις ομιλιών,
σεμιναρίων κλπ σχετικά
με το νέο αυτό πρόταγμα σε σειρά χωρών στην
Ευρώπη, την Αμερική και αλλού και τέλος το
αποδεικνύουν τα γράμματα συμπαράστασης και
ενδιαφέροντος που καταφθάνουν στο
περιοδικό και τον υπογράφοντα (μια επίσκεψη
στην ιστοσελίδα του περιοδικού θα ήταν
κατατοπιστική για τη δουλειά που γίνεται:
www.geocities.com/democracy_nature/).
Εάν
το νέο αυτό πρόταγμα, μέσα σε ένα τόσο μικρό
χρονικό διάστημα από τότε που εκφράστηκε
ολοκληρωμένο, που δεν ξεπερνά τα δυο-τρία
χρόνια, και μέσα στις σημερινές συνθήκες
γενικής υποχώρησης της Αριστεράς προς τον
ρεφορμιστικό λόγο που σήμερα υιοθετεί και η
ανανήψασα επαναστατική αριστερά, και παρά
τον πόλεμο αποσιώπησης η διαστρέβλωσης του
ριζοσπαστικού αυτού λόγου
τόσο από την ρεφορμιστική αριστερά όσο
και από το καταστημένο, έχει ήδη επιτύχει
τον βαθμό αυτό απήχησης, τότε μόνο κακοήθη
θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει τον
ισχυρισμό ότι όσοι προσπαθούν να μην είναι
ρινόκεροι σήμερα μιλούν μόνο
με τον εαυτό τους.
(Το
παρακάτω
"άρθρο" δημοσιεύθηκε
στην εβδομαδιαία
εφημερίδα
"Η
Εποχή" την
Κυριακή 17
Σεπτεμβρίου 2000)
ΑΠΟ ΤΗΝ
RAF
ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΝΑΖΙ
Του Περικλή Κοροβέση
Απο
την ημέρα που οι δυο Γερμανίες επανενώθηκαν
έχουν σημειωθεί πάνω απο εκατό δολοφονίες
μεταναστών απο τους νεοναζί. Κατά κύριο λcγο
τα εγκλήματα αυτά έγιναν στο χωρο της πρώην
Ανατολικής Γερμανίας, οπου το φαινομενο του
ναζισμου βρίσκεται σε πλήρη άνθιση. Η
αντιμετωπιση αυτων των εγκλημάτωιν μέχρι
τώρα ήταν σκανδαλωδης. Οι εγκληματίες
έχαιραν κατά κανονα μιας περίεργης ασυλίας
και δεν οδηγήθηκαν στη δικαιοσυνη,
παρέμειναν άγνωστοί δηλαδή. Και οταν
τυχαινε να φτάσουν οι υποθέσεις τους στo
δίκαστήριο, οι ποινές τονς ήταν συμβολικές.
Αλλά κάτι φαίνετάι να αλλάζει υστερα απο
την κατακραυγή της κοινής γνωμης και τις
πιέσεις τυιν διεθνών οργανισμων για τα
ανθρώπινα δικαιώματα. Στις 30 Αυγουστου
τρεις νεοναζί καταδικάστηκαν σε βαριές
ποινές για τον φόνο ενός Αφρικανού
μετανάστη που τον συνάντησαν τυχαία σ’ενα
πάρκο και τον σκότωσαν κτηνωδως.
Και
αν αυτές οι πράξεις πρcξενουν αποτροπιασμο και οργή
υπάρχαυν κάποιοι πον προέρχονται απο το
χωρο της άκρας αριστεράς πον ανακάλυψαν
στον εθνικισμο και το ναζισμο τη φυσική
συνέχεια τον Μάη του `68. Προκειται για το
δικηγορο Horst
Mahler
που μαζί με δυο άλλους σνντροφους του απο τα
παλιά, προσχώρησαν στο νεοναζιστικο κομμα
του NPD. Ο Μάλερ ήταν μέλος της φράξιας Κοκκινος
Στρατος (RAF),
πρώην μαοϊκος καιι ένα απο τα πιο
γνωστά αστέρια της γερμανικής άκρας
αριστεράς. Το φαινομενo
δεν είναι καινούργιο. Κάποια μυστηριώδης
έλξη προσελκύει πρωην
αγωνιστές της άκρας αριστεράς στον
εθνικϊσμο, καί βρίσκουν κοινή πλατφορμα με
την ακροδεξιά και κυρίως με κείνο το τμήμα
της που διαθέτει τους διανοουμενους και
επεξεργάζονται ενα νέο προταγμα, πέρα της
δεξιάς και της αριστεράς και που στηρίζεται
στην ίδέα του 'Εθνους σαν σημείο αναφοράς
και' αντίστασης.
Οι
διαβαθμίσεις αυτων των απόψεων είναι
πολλές και οι παραλλαγές τους πιάνουν μια
ολοκληρη γκάμα. Σε αυτές αν προστεθεί και
ένας θρησκευτικος. φονταμενταλισμος είτε
ισλαμικος είτε ορθοδοξος καθολικος ή
προτεσταντικός, εχουμε την παρουσία ενός
επικίνδυνου φαινόμενου που απλώνεται
επιθετικά σ’ολη την Ευρώπη. Ο εθνικισμος
δεν πρέπει να συγχέεται ουτε με τη
συλλογική μνήμη, ουτε με τις παραδοσεις
ενος λαου και πολυ περισσοτερο με τις
θρησκευτίκές πεποιθήσεις. Δεν υπάρχει
εθνίκή θησκεία, οπως δεν υπάρχει συλλογική
μνήμη που να συμπεριλαμβάνει τους αρχαίους.
Η ζωντανή συλλογικη μνήμη δεv ξεπερνάει τις
τρεις γενιές, μέχρι τον παππου, άντε
έστω και μέχρι τον προπάππου αν τον
προλάβαμε. Τα υπολοιπα είναι ιστορία που
επιδέχεται πλήθος χειρισμων και ερμηνειων.
Μ' άλλα λογια τα γνωρισματα και τις
ιδιομορφίες που εχει ο κάθε λαος, δεν είναι
εθνικισμος, αλλά εθνική ταυτοτητα. Στο
σημείο τωρα που αυτή η ταυτοτητα γίνεται
σημάδι ανώτερου πολιτισμου και καθαρόαιμης
ανώτερης φυλης, τοτε περνάμε στον εθνικισμο.
Κατα
την αποψη μου, οι άνθρωποι δεν αλλαζουν
στρατοπεδα επειδή 'εξαγοράζονται. Σιγουρα
και αυτο συμβαινει
αλλα δεν το θεωρω πρωταρχικο. Απλα ψαχνουν
να βρουν την ιδεολογια που τους εκφραζει. Ο
Μαλερ δεν ειναι περισσοτερο φασιστας τώρα
απο οτι ήταν στη περιοδο που ηταν στην
RAF. Την απολυτη
εξουσια που ηθελε τοτε ως εκπροσωπος της
εργατικης ταξης, τη θέλει τώρα ως
εκπροσωπος του γερμανικου εθνους. 'Οταν οι
επαναστατικές ιδέες είναι απόλυτες, τοτε
έχουμε μια εκδήλωση ολοκληρωτισμού που δεν
αλλάζει σε τίποτα αν αναφέρεται στο 'Εθνος,
στον Στάλιν ή στο μαοισμό - λενινισμο ή οπου
αλλου. Ο εξουσιαστής με τον εγωκεντρισμο
του γίνεται ο προφήτης πον επιζητά τη θέση
τον αρχιεπισκοπου. Αν δεν υπάρχει
δημοκρατία, διάλογος, συγκρουσεις και
συνθέσεις, τοτε δεν
μπορουμε να μιλάμε για κανένα επαναστατικο
κίνημα. Και αυτο βρίσκεται πάντα στη θέση
του σχετικού.
Υ. Γ. Για να
γίνει διάλογος πρέπει και τα δυο
συμβαλλομενα μέρη να έχουν κάποιο κοινο
κώδικα επικοινωνίας και καποιες κοινές
αναφορές. Οταν ο Τ . Φωτόπουλος, μ' αφορμη μια
φράση μου, πον αναφεροταν στην ουτοπία της «Περιεκτικής
Δημοκρατίας του, αντιδρά καταλαμβάνοντας
δυο διαδοχικά ολοσέλιδα της «Εποχης» με
βρισιές οπως «πολιτιχη αγυρτεία» και
προσωπικές συκοφαντίες οπως «ρεφορμισμός»,
«σοσιαλδημοκρατία» κ.λπ. που μου προσάπτει,
αυτος δεν είναι διάλογος αλλά προβοκάτσια
ακριβώς για να μη γίνει διάλογος. Και
ειλικρινά λυπάμαι. Οταν βριζεις κάnoιον τοτε πρέπει να περιμένεις
να σε βρίσει και ο αλλος. Αν αυτο ήθελε
απο μένα, δεν είμαι αυτου του επιπέδου.
Είμαι μάλλον της τάσης να τον κατανοήσω για
τις φαντασιώσεις του, αλλα δεν είναι της
αρμοδιότητας μου να απαντήσω. (17/9)
(Το παρακάτω αρθρο στάλθηκε
προς δημοσίευση στην ΕΠΟΧΗ για το φύλλο της Κυριακής 1 Οκτωβρίου,
αλλά η ΕΠΟΧΗ αρνήθηκε να το δημοσιεύσει)
ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΡΕΦΟΡΜΙΣΜΟΥ-ΜΕ
ΑΦΟΡΜΗ ΤΟΝ ‘ΔΙΑΛΟΓΟ’ ΜΕ ΤΟΝ Π. ΚΟΡΟΒΕΣΗ
Του Τάκη Φωτόπουλου
Ο
Π. Κοροβεσης με την τελευταία του απόπειρα
λασπολογίας κατά του προταγματος της
Περιεκτικής Δημοκρατίας (Εποχη,17/9) απέδειξε
τον πραγματικό στόχο των παρεμβάσεων του:
να κατασυκοφαντήσει την απόπειρα
διατύπωσης ενός νέου αντισυστημικου Λόγου
της Αριστεράς που ταράζει τα θολά και
στάσιμα νερά της ρεφορμιστικής αριστεράς
την οποία επάξια σήμερα εκπροσωπεί. Η
Σταλινική μέθοδος που προσφέρεται για το
σκοπό αυτό είναι γνωστή
και χιλιοδοκιμασμενη. Ξεκινάμε με μια ‘αθώα’
διατριβή εναντίον της ουτοπίας γενικά, η
οποία, αφού διακωμωδήσει την έννοια,
προχωρά να την περιγράψει ως ολοκληρωτισμό
και να καταλήξει κατατάσσοντας,
αυθαίρετα και ατεκμηρίωτα, το προταγμα
της ΠΔ στις ουτοπίες (ΠΚ, ‘Η ουτοπία ως
πολιτική τύφλωση’, Εποχή, 2/7/00). Οταν δε στη
συνέχεια ο κατηγορούμενος ως ‘ουτοπικός’
‘απόλυτος’ κλπ προσπαθεί να δείξει με
εμπεριστατωμένη ανάλυση γιατί το προταγμα
της ΠΔ δεν αποτελεί ουτοπία αλλά ότι
αντίθετα αυτό που αποτελεί σήμερα έσχατη
ουτοπία είναι οι τωρινές ρεφορμιστικές
θέσεις των ανανηψάντων τ. επαναστατών (ΤΦ. «Περί ουτοπίας και της
ανανήψασας επαναστατικής Αριστεράς», Εποχή
16/7) τότε εμείς δεν
προσπαθούμε καν να απαντήσουμε στα
επιχειρήματα αυτά αλλά δηλώνουμε ότι δεν
μας ενδιαφέρει η συνέχεια του ‘διάλογου’
συκοφαντώντας συγχρόνως τον συνομιλητή μας
ότι κάνει διαφήμιση στο βιβλίο του επειδή
προσπαθεί να δείξει γιατί το προταγμα της
ΠΔ δεν είναι ουτοπία! Τέλος, όταν ο
συνομιλητής μας χαρακτηρίζει την
συγκεκριμένη αυτή πράξη ως ‘πράξη
πολιτικής αγυρτείας’ (πράγμα εντελώς
διαφορετικό από τις ‘βρισιές’ που κατά τον
ΠΚ δήθεν χρησιμοποίησα-οι βρισιές πάντα
αναφέρονται συνολικά στον χαρακτήρα ενός
ατόμου και δεν τις συνηθίζω) και
αποπειράται πάλι να δείξει τον
ρεφορμιστικό χαρακτήρα των θέσεων μας και
της Αριστεράς που εκπροσωπούμε τότε
εισπράττει μια αντίδραση που πολύ επιεικώς
θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ‘πολιτική
αγυρτεία’ εφόσον επαναφέρει κατευθείαν
στις γνωστές Σταλινικές μεθόδους
Ετσι, στη τελευταία λασπολογικη επίθεση
κατά του προταγματος της ΠΔ
ο ΠΚ (που κουτοπόνηρα διαμαρτύρεται για
την αντίδραση μου στην δήθεν ‘απλή αναφορά’
του στην ΠΔ) όχι μόνο δεν αποπειράται ν’αντιμετωπισει
τα επιχειρήματα μου για τον μη ουτοπικό
χαρακτήρα του προταγματος της ΠΔ αλλά και
επαναλαμβάνει την αστήρικτη συκοφαντία της
‘ουτοπίας’ (προσθέτοντας και τον όρο
φαντασίωση), χρησιμοποιώντας, με επιμέλεια
καλού μαθητού του Γκαιμπελς, τη τακτική της
συνεχούς επανάληψης μιας αστήρικτης
συκοφαντίας με την ελπίδα ότι στο τέλος ‘κάτι
θα μείνει’ από αυτή. Ομως αυτή τη φορά
προχωρά παραπέρα. Αφιερώνει ένα ολόκληρο
άρθρο που υποτίθεται στοχεύει στα
συγκοινωνούντα δοχεία μεταξύ
τρομοκρατικής αριστεράς και νεοναζισμού
ενω στη πραγματικότητα έχει προφανή στόχο
να καταδείξει τα αντίστοιχα συγκοινωνούντα
δοχεία μεταξύ της ‘απολυτοτητας’ του
προταγματος της ΠΔ και του ολοκληρωτισμού (ΠΚ,
‘Από την RAF στους νεοναζί’, Εποχή, 17/9). Ετσι,
συνεχίζοντας το μονότονο τροπάρι της ‘απολυτοτητας’
γράφει ότι 'οταν οι
επαναστατικές ιδέες είναι απόλυτες, τότε
έχουμε μια εκδήλωση ολοκληρωτισμού που δεν
αλλάζει σε τίποτα αν αναφέρεται στο Εθνος,
στον Στάλιν ή στον μαρξισμό-λενινισμό ή
οπου αλλού. Ο εξουσιαστής με τον
εγωκεντρισμο του γίνεται ο προφήτης πον
επιζητά τη θέση τον αρχιεπισκοπου’. Για να
μην αφήσει μάλιστα και καμία αμφιβολία για
το ποιον φωτογραφίζει, σε άλλο άρθρο του,
που απευθύνεται στο άσχετο πάνω στο θέμα
κοινό της Ελευθεροτυπίας, με
ταυτίζει ρητά με τον Χριστόδουλο -- πάλι
βέβαια χωρίς καμία θεμελίωση των
συκοφαντιών του. Και συνεχίζει δίνοντας
μαθήματα περί δημοκρατίας, διαλογου κλπ για
να καταλήξει με το θρασυτατο συμπέρασμα ότι
εγώ προβοκάρισα τον διάλογο
χρησιμοποιώντας ‘βρισιές’ (όπως πολιτική
αγυρτεία), και ‘συκοφαντίες’ (όπως
ρεφορμισμός, σοσιαλδημοκρατία κλπ). Και
αυτο, τη στιγμή που ο ίδιος είχε δηλώσει από
την αρχή ότι δεν τον ενδιέφερε ο διάλογος
αυτός («οι αναγνώστες της
εφημερίδας έχουν πολιτικό κριτήριο και δεν
χρειάζονται τα δικά μου Φώτα για να βγάλουν
τα συμπεράσματα τους. Εσύ, όμως αν θέλεις,
μπορείς να συνεχίσεις να τους φωτίζεις»-Εποχή,
23/7)
Θα είχε όμως μικρό ενδιαφέρον για τους
αναγνώστες της εφημερίδας αυτής η παραπέρα
τεκμηρίωση των παραπάνω Σταλινικών μεθόδων
σε σχέση με το σημαντικότερο θέμα του
φαινομένου του νέου ρεφορμισμού, όπως αυτός
εκδηλώνεται στις σημερινές συνθήκες της
γενικής καθίζησης της παραδοσιακής
Αριστεράς. Ετσι, σήμερα, υπάρχει μια
ολόκληρη σχολή τέως Μαρξιστών διανοούμενων
κλπ οι οποίοι αυτοχαρακτηρίζονται
αντικαπιταλιστες (προφανώς για να
διατηρήσουν και την παλιά τους ‘πελατεία’)
ενώ οι θέσεις τους κάθε άλλο παρά
αντικαπιταλιστικές είναι. Ενδεικτικά:
-- αντί να ανάγουν την σημερινή πολυδιάστατη
κρίση στο ίδιο το σύστημα της οικονομίας
της αγοράς και της αντιπροσωπευτικής
δημοκρατίας που εξασφαλίζει την σημερινή
πελώρια και συνεχώς διογκούμενη
συγκέντρωση εξουσιας/δυναμης επιτίθενται
κατά του νεοφιλελευθερισμού, ωσάν ο
νεοφιλελευθερισμός να είναι κάτι άσχετο
από τη δυναμική της οικονομίας της αγοράς,
κάτι δηλαδή που θα μπορούσαμε να το
πολεμήσουμε αποτελεσματικά μέσα στα
πλαίσια του ίδιου του συστήματος-ακριβώς
όπως κάνουν οι σοσιαλδημοκράτες.
--αντί να ανάγουν τη σημερινή
παγκοσμιοποίηση στην ίδια δυναμική
προσποιούνται είτε ότι η παγκοσμιοποίηση
είναι ‘χίμαιρα’ είτε οτι είναι ενα ‘ιδεολόγημα’
των νεοφιλελεύθερων και μιλούν γι ‘αντίσταση’
κατά των συμπτωμάτων της καπιταλιστικής
παγκοσμιοποίησης και όχι γι ανατροπή της
οικονομίας της αγοράς--πραγμα που
συνεπάγεται το κτίσιμο ενός κινήματος με
καθαρά αντισυστημικα αιτήματα και στόχο τη
δημιουργία μιας άλλης διεθνούς οικονομικής
τάξης που θα θεμελιώνεται στη οικονομική
δημοκρατία, δηλ την ισοκατανομή δυναμης/εξουσιας,
όπως υποστηρίζει και το προταγμα της ΠΔ.
Ομως, ένα τετοιο κίνημα αντίστασης δεν
μπορεί ποτέ να δημιουργήσει την
αντισυστημικη συνειδητοποίηση που
απαιτείται για συστημικη αλλαγή εφόσον, από
τη φύση του, θεμελιώνεται σε μια
συναινετική πλατφόρμα, η οποία, σε ένα
πολιτικά ανομοιογενές κίνημα όπως αυτό
εναντίον της παγκοσμιοποίησης, αναγκαστικά
θα εκφράζει τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή
των αιτημάτων των συστατικών μερών του που
είναι βέβαια καταφανώς ρεφορμιστικός. Δεν
είναι λοιπόν περίεργο ότι οι υποστηρικτές
παρομοίων απόψεων και ο ίδιος ο ΠΚ έχουν
επανειλημμένα ταχθεί υπέρ μιας ‘πλατιάς
Αριστεράς’ (κάτι πολύ χαλαρότερο ακόμη και
από το αντιμονοπωλιακό μέτωπο του ΚΚΕ) που
θα συνενώσει όλους τους αυτό-αποκαλούμενους
αριστερούς, ακομη και εαν δεν θέτουν θέμα
συστημικής αλλαγής.
--αντί να υποστηρίξουν κάθε προσπάθεια για
την διατύπωση ενός νέου ριζοσπαστικού
Λόγου της Αριστεράς, που μετά την
κατάρρευση του σοσιαλιστικού κινήματος
είναι περισσότερο επιτακτικό καθήκον παρά
ποτέ, συκοφαντούν τις προσπάθειες αυτές ως
‘ουτοπικές’, που δήθεν εκφράζουν ‘απόλυτες’
και επομένως ‘ολοκληρωτικές’ αξίες ενω
παράλληλα δοξάζουν την επικράτηση του ‘σχετικού’,
εφοσον, κατα τον ανανήψαντα
ΠΚ, οι επαναστατικές ιδέες δεν μπορεί να
είναι απόλυτες και το επαναστατικό κίνημα
‘βρίσκεται πάντα στη θέση του σχετικού’.
Ετσι, με την δικαιολογία οτι ο
αντισυστημικός Λογος που εξεφραζε το
κομμουνιστικο κινημα οδήγησε στον
ολοκληρωτισμό καταλήγουν στην βολική
απόρριψη καθε αντισυστημικού Λογου ως εν
δυναμει ολοκληρωτικού!
Η σύγχρονη, επομένως, ρεφορμιστική Αριστερά
υιοθετώντας την μεταμοντέρνα θέση της
σχετικότητας καταλήγει στον κομφορμισμό,
όπως εύστοχα είχε καταγγείλει ο
Καστοριαδης. Διότι βέβαια κανένα
επαναστατικό κίνημα δεν μπορεί να
θεμελιωθεί σε ‘σχετικότητες’ . Η η
Αριστερά είναι αντισυστημικη η δεν είναι
και αυτό αποτελεί το διαφοροποιητικο
στοιχείο μεταξύ ριζοσπαστικής και
ρεφορμιστικής αριστεράς. Αντίστοιχα, ή
αγωνίζεται για την
έξοδο της χώρας από το θεσμικό πλαίσιο της
διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς που
εκφράζει η ΕΕ και για την δημιουργία μιας
άλλης Ευρώπης των λαών, ή αγωνίζεται για τη
βελτίωση του θεσμικού αυτού πλαισίου, όπως
ο ΠΚ, που όχι μόνο δεν το αμφισβητεί αλλά
επικρίνει και το ΚΚΕ για τη σχετική του θέση
- και παρόλα αυτά δεν θεωρεί τον εαυτό του
ρεφορμιστή! Τέλος, ή παλεύει για την
ανατροπή της καπιταλιστικής
παγκοσμιοποίησης που προϋποθέτει την
ανατροπή της οικονομίας της αγοράς, ή απλώς
‘αντιστέκεται’ στις ‘υπερβολές’ της για
χάρη μιας καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης
με ανθρώπινο πρόσωπο. Στα θεμελιακά αυτά
θέματα προφανώς δεν χωρούν οι ‘σχετικότητες’
τις οποίες υπερασπίζεται ο ΠΚ
που πολύ θυμίζουν την γυναίκα που είναι
‘λίγο έγκυος’.
Ολα αυτά βέβαια τα ξέρει ο ΠΚ και η
ρεφορμιστική Αριστερά που υποστηρίζει αλλά,
μην τολμώντας ν αντικρούσει το προταγμα της
ΠΔ, προσπαθεί να το σπιλώσει με αστήρικτες
συκοφαντίες και λασπολογία αντί να
βοηθήσει με εποικοδομητική κριτική την
προσπάθεια για τη διατύπωση ενός νέου
αντισυστημικου Λόγου. Προφανώς είναι ‘βολικότερο’
και συνάδει με το ‘που φυσά ο άνεμος’
σήμερα να προσαρμόζεται κανείς στην ‘σχετικότητα’
της έμμεσης αποδοχής του συστήματος κάτω
από μια αντικαπιταλιστική ταμπέλα και μια
κούφια ρητορική που μόνο στόχο έχει την
διαμαρτυρία και τη βελτίωση (δηλ. τον
ρεφορμισμό) , αλλά όχι την ανατροπή, και να
παίζει, συνειδητά η μη, τον ρόλο της
ανώδυνης για το σύστημα αντιπολίτευσης.
Αυτή την ρεφορμιστική Αριστερά του την
χαρίζουμε, όχι γιατί προτιμούμε την ‘καθαρότητα’,
αλλά γιατί χωρίς συγκεκριμένους
αντισυστημικους στόχους και αιτήματα δεν
μιλάμε για ριζοσπαστική αριστερά αλλά για
μια εναλλακτική μορφή εξουσίας. Εάν είναι ‘απόλυτη
ιδέα’ η ιδέα μιας πραγματικής δημοκρατίας
που εξασφαλίζει την ισοκατανομή της
πολιτικής και οικονομικής δυναμης/εξουσιας
μεταξύ όλων των πολιτών, όπως υποστηρίζει
το προταγμα της ΠΔ, τότε, ναι, προτιμούμε
αυτήν την ‘απολυτοτητα’ και αυτόν τον ‘ολοκληρωτισμό’
από την ‘Αριστερά-σούπα’ την οποία
υποστηρίζει ο ΠΚ και οι ομοϊδεάτες του στην
ρεφορμιστική Αριστερά που απλώς βοηθούν
στη διαιώνιση της σημερινής ‘δημοκρατίας’
-μιας δημοκρατίας που συνθλίβει τη
συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της
γης.
(Το
παρακάτω κείμενο στάλθηκε στη
συντακτική ομάδα της "Εποχής"
στις 3 Οκτώβρη 2000)
ΠΡΟΣ
ΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΗΣ ‘ΕΠΟΧΗΣ’
Στην απάντηση της «Εποχής’ στο σχετικό
γράμμα μου που δημοσιεύσατε στις 3
Σεπτέμβρη γράφατε ότι ‘βιάστηκα’ να
διαβλέψω κίνδυνους επιστροφής σε
σταλινικές πρακτικές λογοκρισίας. Όταν δε
στη συνέχεια ο κύριος αρθρογράφος σας
έγραψε ένα λίβελο εναντίον μου στον οποίο
έμμεσα με παρομοιάζει με τους
Γερμανούς τ. αριστεριστές και νυν
νεοναζί και σας έστειλα μια απάντηση
όπου αποκάλυπτα τον στόχο τής επιθεσης του
ΠΚ κατά του προταγματος της ΠΔ και εμένα
προσωπικά, τότε, ρίχνοντας προφανως τα
δημοκρατικά προσχήματα, αποφασίσατε, οπως
εμαθα σημερα στη τηλεφωνική επικοινωνία
μας, ότι ‘το θέμα έληξε’ και δεν
δέχεστε να δημοσιεύσετε το κείμενο μου (μολονότι
τη περασμένη εβδομάδα είχατε μηνύσει ότι θα
δημοσιευθεί και εάν υπάρξει πρόβλημα θα με
ειδοποιούσατε). Υπάρχει μόνο μία διέξοδος
για εσάς για να αποδείξετε ότι οι υποψίες
μου είναι άδικες και οφείλονται πάλι στη ‘βιασύνη
μου’ : να δημοσιεύσετε αυτούσιο το κείμενο
μου την επόμενη Κυριακή. Οσο με αφορά,
λειτουργώντας πάλι καλόπιστα και για να
αποφύγω τυχόν βεβιασμένες καταγγελίες, θα
κρατήσω κάθε σχετική καταγγελία μου μέχρι
αύριο το απόγευμα. Εάν όμως μέχρι τότε δεν
έχω σχετική ειδοποίηση σας ότι το κείμενο θα δημοσιευθεί την
Κυριακή, τότε θα επιβεβαιωθούν όλες οι
υποψίες μου οτι πρόκειται για οργανωμένη
εκστρατεία λασπολογιας κατα του
προταγματος της ΠΔ και φυσικά θα
χρησιμοποιήσω κάθε μέσο στη διάθεση μου για
να αποκαλύψω τον κρυφό-σταλινισμό που
χαρακτηρίζει την ΕΠΟΧΗ και τον κύριο
αρθρογράφο της.
Τάκης Φωτόπουλος
Λονδίνο, 3 Οκτωβρίου 2000
(Το παρακάτω κείμενο
δημοσιεύθηκε στην
αριστερή εφημερίδα "ΠΡΙΝ" στις 15
Οκτωβρίου 2000)
ΤΟ
ΝΕΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ (ΣΤΑΛΙΝΟ)- ΡΕΦΟΡΜΙΣΜΟY
Του Τάκη Φωτόπουλου
Η ‘ΕΠΟΧΗ’
θέλει να διακηρύσσει ότι αγωνίζεται για ‘την
κομμουνιστική ανανέωση’ που υποτίθεται σήμαινει
και το ξεπέρασμα των σταλινικών πρακτικών
του παρελθόντος. Είναι όμως ενδιαφέρον ότι
ενώ, οπως θα προσπαθήσω να δείξω στη
συνέχεια, οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν τα
στελέχη της εφημερίδας αυτής είναι
σταλινικές, οι θέσεις που υποστηρίζουν
είναι καθαρά ρεφορμιστικές, παρα το ότι τις
βαφτίζουν ‘αντικαπιταλιστικές’. Πριν όμως
δούμε το πρόσωπο του νέου αυτού ρεφορμισμού
θα έπρεπε για χάρη των αναγνωστών του ΠΡΙΝ
να δούμε σύντομα τη σταλινική μεθοδολογία
που χρησιμοποιήθηκε για να δυσφημηθεί η
απόπειρα διατύπωσης ενός νέου αντί-συστημικου
Λόγου της Αριστεράς που αντιπροσωπεύει το
προταγμα της Περιεκτικής Δημοκρατίας
Όλα
άρχισαν όταν σε άρθρο μου στην
Ελευθεροτυπία (17/6/00) για την
παγκοσμιοποίηση έγραφα, με προφανή αναφορά
και στην Εποχή, ότι η παγκοσμιοποίηση,
σύμφωνα με την ‘παλαιολιθική
σοσιαλδημοκρατική άποψη’ που υποστηρίζουν
τ. Μαρξιστές και νυν ρεφορμιστές, υπήρχε ήδη
από τις αρχές του αιώνα και αυτό που περνά
για νέο φαινόμενο σήμερα αποτελεί μια
μυθοποιημένη σύλληψη- «άποψη που (όχι
τυχαία) στην Eλλάδα προβάλλεται μαζικά από
τα MME και αγκαλιάζεται, λόγω της «βολικότητάς»
της, από όλο το «αριστερό» κατεστημένο: από
εκσυγχρονιστές υπουργούς του ΠAΣΟK, μέχρι
εφημερίδες που αγωνίζονται «για την
κομμουνιστική ανανέωση και το σοσιαλισμό»,
και από «εικονοκλάστες» που την
χαρακτηρίζουν παραμύθι, μέχρι ...Eλληνορθόδοξους».
Η θέση αυτή αντιπαρατιθετο στη θέση του
προταγματος της ΠΔ για την παγκοσμιοποίηση,
σύμφωνα με την οποία μολονότι αυτή αποτελεί
το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της δυναμικής
της οικονομίας της αγοράς που άρχισε να
θεσμοποιείται δυο αιώνες πριν, διαφέρει
ριζικά, τόσο στη ποιοτική όσο και στη
ποσοτική διάσταση της, από τη διεθνοποίηση
του περασμένου αιώνα. Ακόμη, η
παγκοσμιοποίηση, στο σύστημα της
οικονομίας της αγοράς, είναι πράγματι
μονόδρομος, πράγμα που σημαίνει ότι στόχος
μας δεν μπορεί παρά να είναι το ίδιο το
σύστημα της οικονομίας της αγοράς και όχι
τα παρεπόμενα του (νεοφιλελευθερισμός,
άνισο εμπόριο, ΔΝΤ κλπ).
H ‘απάντηση’
της Εποχής και του Κοροβεση ήλθε δυο
εβδομάδες κατόπιν όταν ο ΠΚ, αφού επιδόθηκε
σε ένα λίβελο κατά της έννοιας της ουτοπίας
καταφεύγοντας σε γνωστά αντιδραστικά
επιχειρήματα του τύπου ‘οι άνθρωποι είναι
προγραμματισμένοι από τη φύση τους να
ζήσουν κάτι σχετικό’, κατέληξε στο
συμπέρασμα ότι ‘το όραμα της σοσιαλιστικής
ή κομμουνιστικής κοινωνίας, ως απόλυτης
έννοιας που μας ξεχωρίζει από τους
ρεφορμιστές ή τους συμβιβαστικούς γίνεται
μια ουτοπια που δεν μπορεί να υπαγορεύσει
πολιτική’ και ότι ‘η ουτοπία, ως απόλυτη
αξία είναι ολοκληρωτισμός’. Πριν όμως
καταλήξει στα ...επαναστατικά αυτά
συμπεράσματα έκανε φανερό τον στόχο όλης
αυτής της διατριβής του χαρακτηρίζοντας, εντελώς
αυθαίρετα και ατεκμηρίωτα, ως τέτοια
ουτοπία και το προταγμα της ΠΔ. Όταν δε στη
συνεχεια σε άρθρο μου στην Εποχή (16/7/00)
έδειξα με εμπεριστατωμένη ανάλυση γιατί το
προταγμα της ΠΔ δεν είναι ουτοπία με την
αρνητική έννοια, επισημαίνοντας και τους
λόγους για τους οποίους οι ανανήψαντες τ.
επαναστάτες και νυν ρεφορμιστές
επιτίθενται κατά αυτού, ο ΠΚ, αποφεύγοντας
πάλι τον διάλογο ‘απαντά’ με ένα...υστερόγραφο
(Εποχή, 23/7/00) όπου χαρακτηρίζει τη
προσπάθεια μου ν αποδείξω τον μη ουτοπικό
χαρακτήρα της ΠΔ ως διαφήμιση του σχετικού
βιβλίου μου! Στην ανταπάντηση μου
προσπάθησα να στηλιτεύσω την βολική
αποσιώπηση από μέρους των σημερινών
ρεφορμιστών του νέου αντισυστημικου λόγου
που εκκολάπτεται και του οποίου το προταγμα
της ΠΔ αποτελεί μια έκφραση.
Από τη
στιγμή αυτή ο ΠΚ ξεκινά μια λυσσώδη
δυσφημιστική εκστρατεία εναντίον του
προταγματος της ΠΔ και εμενα προσωπικα σε
οποιοδήποτε έντυπο είχε πρόσβαση (Ελευθεροτυπία,
Εποχή) όπου (χωρίς φυσικά κανένα επιχείρημα
η στοιχείο) με παρομοίαζε με τον Μαλερ, τον
Γερμανό τ. Αριστεριστή και νυν νεοναζί,
μέχρι τον ...Χριστοδουλο, λογω της ‘απολυτότητας`
μου—ενώ, για τον ΠΚ, η αλήθεια για ένα
πραγματικό επαναστατικό κίνημα βρίσκεται
πάντα ‘στη θέση του σχετικού’! Το
Σταλινικό αποκορύφωμα όμως έφθασε προ
ημερών οταν η ΕΠΟΧΗ
αρνήθηκε να δημοσιευσει τελικό κείμενο μου
όπου προσπαθούσα να δείξω το στόχο της
λασπολογικης αυτής επίθεσης κατά του
προταγματος της ΠΔ και εμένα προσωπικά.
Ας δούμε όμως αποσπάσματα από το
κείμενο μου που η κρυφοσταλινικη ΕΠΟΧΗ
θέλησε να λογοκρίνει .
“Σήμερα,
υπάρχει μια ολόκληρη σχολή τέως Μαρξιστών
διανοούμενων κλπ οι οποίοι
αυτοχαρακτηρίζονται αντικαπιταλιστες (προφανώς
για να διατηρήσουν και την παλιά τους ‘πελατεία’)
ενώ οι θέσεις τους κάθε άλλο παρά
αντικαπιταλιστικές είναι. Ενδεικτικά:
-- αντί να ανάγουν την σημερινή
πολυδιάστατη κρίση στο ίδιο το σύστημα της
οικονομίας της αγοράς και της
αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που
εξασφαλίζει την σημερινή πελώρια και
συνεχώς διογκούμενη συγκέντρωση εξουσιας/δυναμης
επιτίθενται κατά του νεοφιλελευθερισμού,
ωσάν ο νεοφιλελευθερισμός να είναι κάτι
άσχετο από τη δυναμική της οικονομίας της
αγοράς, κάτι δηλαδή που θα μπορούσαμε να το
πολεμήσουμε αποτελεσματικά μέσα στα
πλαίσια του ίδιου του συστήματος—ακριβώς
όπως υποστηρίζουν οι σοσιαλδημοκράτες.
--αντί να ανάγουν τη σημερινή
παγκοσμιοποίηση στην ίδια δυναμική
προσποιούνται είτε ότι η παγκοσμιοποίηση
είναι ‘χίμαιρα’ είτε οτι είναι ενα ‘ιδεολόγημα’
των νεοφιλελεύθερων και μιλούν γι ‘αντίσταση’
κατά των συμπτωμάτων της καπιταλιστικής
παγκοσμιοποίησης και όχι γι ανατροπή της
οικονομίας της αγοράς--πραγμα που
συνεπάγεται το κτίσιμο ενός κινήματος με
καθαρά αντισυστημικα αιτήματα και στόχο τη
δημιουργία μιας άλλης διεθνούς οικονομικής
τάξης που θα θεμελιώνεται στη οικονομική
δημοκρατία, δηλ την ισοκατανομή δυναμης/εξουσιας,
όπως υποστηρίζει και το προταγμα της ΠΔ.
Ομως, ένα τετοιο κίνημα αντίστασης δεν
μπορεί ποτέ να δημιουργήσει την
αντισυστημικη συνειδητοποίηση που
απαιτείται για συστημικη αλλαγή εφόσον, από
τη φύση του, θεμελιώνεται σε μια
συναινετική πλατφόρμα, η οποία, σε ένα
πολιτικά ανομοιογενές κίνημα όπως αυτό
εναντίον της παγκοσμιοποίησης, αναγκαστικά
θα εκφράζει τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή
των αιτημάτων των συστατικών μερών του που
είναι βέβαια καταφανώς ρεφορμιστικός. Δεν
είναι λοιπόν περίεργο ότι οι υποστηρικτές
παρομοίων
απόψεων και ο ίδιος ο ΠΚ έχουν
επανειλημμένα ταχθεί υπέρ μιας ‘πλατιάς
Αριστεράς’ (κάτι πολύ χαλαρότερο ακόμη και
από το αντιμονοπωλιακό μέτωπο του ΚΚΕ) που
θα συνενώσει όλους τους αυτό-αποκαλούμενους
αριστερούς, ακομη και εαν δεν θέτουν θέμα
συστημικής αλλαγής.
--αντί να υποστηρίξουν κάθε
προσπάθεια για την διατύπωση ενός νέου
ριζοσπαστικού Λόγου της Αριστεράς, που μετά
την κατάρρευση του σοσιαλιστικού κινήματος
είναι περισσότερο επιτακτικό καθήκον παρά
ποτέ, συκοφαντούν τις προσπάθειες αυτές ως
‘ουτοπικές’, που δήθεν εκφράζουν ‘απόλυτες’
και επομένως ‘ολοκληρωτικές’ αξίες ενω
παράλληλα δοξάζουν την επικράτηση του ‘σχετικού’,
εφοσον, κατα τον ανανήψαντα
ΠΚ, οι επαναστατικές ιδέες δεν μπορεί να
είναι απόλυτες και το επαναστατικό κίνημα
‘βρίσκεται πάντα στη θέση του σχετικού’.
Ετσι, με την δικαιολογία οτι ο
αντισυστημικός Λογος που εξεφραζε το
κομμουνιστικο κινημα οδήγησε στον
ολοκληρωτισμό καταλήγουν στην βολική
απόρριψη καθε αντισυστημικού Λογου ως εν
δυναμει ολοκληρωτικού!
Η
σύγχρονη, επομένως, ρεφορμιστική Αριστερά
υιοθετώντας την μεταμοντέρνα θέση της
σχετικότητας καταλήγει στον κομφορμισμό,
όπως εύστοχα είχε καταγγείλει ο
Καστοριαδης. Διότι βέβαια κανένα
επαναστατικό κίνημα δεν μπορεί να
θεμελιωθεί σε ‘σχετικότητες’ . Η η
Αριστερά είναι αντισυστημικη η δεν είναι
και αυτό αποτελεί το διαφοροποιητικο
στοιχείο μεταξύ ριζοσπαστικής και
ρεφορμιστικής αριστεράς. Αντίστοιχα, ή
αγωνίζεται για την
έξοδο της χώρας από το θεσμικό πλαίσιο της
διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς που
εκφράζει η ΕΕ και για την δημιουργία μιας
άλλης Ευρώπης των λαών, ή αγωνίζεται για τη
βελτίωση του θεσμικού αυτού πλαισίου, όπως
ο ΠΚ, που όχι μόνο δεν το αμφισβητεί αλλά
επικρίνει και το ΚΚΕ για τη σχετική του θέση
– και παρόλα αυτά δεν θεωρεί τον εαυτό του
ρεφορμιστή! Τέλος, ή παλεύει για την
ανατροπή της καπιταλιστικής
παγκοσμιοποίησης που προϋποθέτει την
ανατροπή της οικονομίας της αγοράς, ή απλώς
‘αντιστέκεται’ στις ‘υπερβολές’ της για
χάρη μιας καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης
με ανθρώπινο πρόσωπο. Στα θεμελιακά αυτά
θέματα προφανώς δεν χωρούν οι ‘σχετικότητες’
τις οποίες υπερασπίζεται ο ΠΚ
που πολύ θυμίζουν την γυναίκα που είναι
‘λίγο έγκυος’.
Προφανώς
ομως είναι ‘βολικότερο’ σημερα και
συνάδει με το ‘που φυσά ο άνεμος’ να
προσαρμόζεται κανείς στην ‘σχετικότητα’
της έμμεσης αποδοχής του συστήματος κάτω
από μια αντικαπιταλιστική ταμπέλα και μια
κούφια ρητορική που μόνο στόχο έχει την
διαμαρτυρία και τη βελτίωση (δηλ. τον
ρεφορμισμό) , αλλά όχι την ανατροπή, και να
παίζει, συνειδητά η μη, τον ρόλο της
ανώδυνης για το σύστημα αντιπολίτευσης.
Αυτή την ρεφορμιστική Αριστερά την
χαρίζουμε, όχι γιατί προτιμούμε την ‘καθαρότητα’,
αλλά γιατί χωρίς συγκεκριμένους
αντισυστημικους στόχους και αιτήματα δεν
μιλάμε για ριζοσπαστική αριστερά αλλά για
μια εναλλακτική μορφή εξουσίας. Εάν είναι ‘απόλυτη
ιδέα’ η ιδέα μιας πραγματικής δημοκρατίας
που εξασφαλίζει την ισοκατανομή της
πολιτικής και οικονομικής δυναμης/εξουσιας
μεταξύ όλων των πολιτών, όπως υποστηρίζει
το προταγμα της ΠΔ, τότε, ναι, προτιμούμε
αυτήν την ‘απολυτοτητα’ και αυτόν τον ‘ολοκληρωτισμό’
από την ‘Αριστερά-σούπα’ την οποία
υποστηρίζει ο ΠΚ και οι ομοϊδεάτες του στην
ρεφορμιστική Αριστερά που απλώς βοηθούν
στη διαιώνιση της σημερινής ‘δημοκρατίας’
–μιας δημοκρατίας που συνθλίβει τη
συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού της
γης”.